II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ac\u0131lar\u0131ndan ka\u00e7an Beatrice Brunningen\u2019in Kocaeli\u2019nde kurdu\u011fu at \u00e7iftli\u011fi, onun vasiyetiyle engellilerin meslek \u00f6\u011frenip \u00fcretim yapt\u0131klar\u0131 bir merkeze d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc: Bizimk\u00f6y. Bu merkezde mantarc\u0131l\u0131ktan ar\u0131c\u0131l\u0131\u011fa, konfeksiyondan meyvecili\u011fe \u00fcretim yap\u0131l\u0131yor. 60\u2019tan fazla engellinin tecrit edilmeden sa\u011flam bireylerle birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 merkezi ziyaret ettik\u2026
\nPINAR H\u0130\u00c7DURMAZ
\npinar.hicdurmaz@aksam.com.tr<\/p>\n
Foto\u011fraflar: UYGAR TAYLAN<\/p>\n
H\u0131ncal Ulu\u00e7, sal\u0131 g\u00fcnk\u00fc k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131nda, arkada\u015f\u0131 Sotiri Arnavut\u2019tan \u00f6\u011frendi\u011fi Bizimk\u00f6y\u2019den bahsetmi\u015f, \u2018gidece\u011fim\u2019 demi\u015fti. Yaz\u0131y\u0131 okuyan herkes gibi, biz de bu \u2018\u00fctopik\u2019 k\u00f6y\u00fc merak ettik\u2026 Engelliler i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015f, onlar\u0131n \u00fcretip kazanabilecekleri bir i\u015flik\u2026 1950\u2019lerin romanlar\u0131ndan bir sahne gibi; ama de\u011filmi\u015f\u2026<\/p>\n
Bizimk\u00f6y Engelliler \u00dcretim Merkezi Vakf\u0131\u2019n\u0131 aray\u0131p Genel M\u00fcd\u00fcr H\u00fcsn\u00fc Bayraktar ile konu\u015fmam\u0131z, \u201c\u00c7ok mutlu oluruz. Ne zaman isterseniz, buyurun gelin\u201d davetiyle sonu\u00e7land\u0131. Seve seve Kocaeli yoluna koyulduk.
\nYoldayken H\u00fcsn\u00fc Bey ile k\u0131sa bir telefon konu\u015fmam\u0131z daha oldu. Bir yak\u0131n\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti ve cenazeye yeti\u015fmesi gerekiyordu. Uzun s\u00fcrmedi Bizimk\u00f6y\u2019e varmam\u0131z\u2026 H\u00fcsn\u00fc Bey\u2019i cenazeye gitmekten vazge\u00e7mi\u015f, bizi beklerken bulduk\u2026 Ve \u00f6\u011frendik ki \u00e7ok \u00f6nemsiyor bu i\u015fi; \u00e7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 \u2018i\u015f\u2019ten fazla bir yer, ticarethane de\u011fil\u2026 Haber yap\u0131ls\u0131n; hizmetleri daha \u00e7ok ki\u015fiye ula\u015fs\u0131n; daha \u00e7ok ki\u015fiye faydal\u0131 olsun istiyorlar.<\/p>\n
KURUCUSU AVUSTURYALI<\/p>\n
Ad\u0131 Bizimk\u00f6y ama k\u00f6y\u00fcn kurucusu bizim buralardan de\u011fil, Avusturya\u2019dan. Avusturyal\u0131 Beatrice Brunningen, Bizimk\u00f6yl\u00fcler\u2019in deyi\u015fiyle Madam Beatrice.
\nMadam Beatrice, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 ve sonras\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc g\u00fcnleri ard\u0131nda b\u0131rakmak, yeni bir hayat kurmak i\u00e7in \u00f6nce \u0130stanbul\u2019a yerle\u015fir; 1948\u2019de. Arad\u0131\u011f\u0131 a\u015fk\u0131 burada bulur ve evlenir; sonra da birlikte \u0130zmit\u2019e yerle\u015firler. Akme\u015fe yak\u0131nlar\u0131nda bug\u00fcn Bizimk\u00f6y tesislerinin bulundu\u011fu araziye at \u00e7iftli\u011fi kurup safkan at yeti\u015ftirirler. Bir de k\u0131zlar\u0131 olur. Fakat k\u0131zlar\u0131 ate\u015fli bir hastal\u0131k ge\u00e7irir; hastal\u0131k zihinsel bir araz b\u0131rak\u0131r.
\nMadam Beatrice, at \u00e7iftli\u011fi arazisinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131, zihinsel engelli \u00e7ocuklar i\u00e7in rehabilitasyon merkezi olmas\u0131 \u015fart\u0131yla T\u00fcrk Anneler Vakf\u0131\u2019na ba\u011f\u0131\u015flar. K\u0131z\u0131 da bu merkezde tedavi ve e\u011fitim g\u00f6r\u00fcr\u2026
\nBir s\u00fcre sonra; \u00f6nce 16 ya\u015f\u0131na gelen k\u0131z\u0131n\u0131, ayn\u0131 y\u0131l e\u015fini kaybeder. Kendini \u0130zmitli kabul etti\u011fi i\u00e7in \u00e7iftli\u011fini b\u0131rak\u0131p d\u00f6nmez Avusturya\u2019ya. Zaman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 merkezde k\u0131z\u0131yla ayn\u0131 kaderi payla\u015fan \u00e7ocuklarla ge\u00e7irir.<\/p>\n
HAYATINI ADADI<\/p>\n
\u00c7iftli\u011finde atlar\u0131 ve k\u00f6pe\u011fiyle ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Beatrice Bruningen, 10 Aral\u0131k 2001 tarihinde 84 ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc. \u00d6lmeden \u00f6nce hayat\u0131n\u0131 adad\u0131\u011f\u0131 \u00e7iftli\u011fini de engellilerin hizmetinde kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrk Anneler Derne\u011fi\u2019ne ve Uluslararas\u0131 Lions Kul\u00fcb\u00fc\u2019ne ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. \u0130zmit-Akme\u015fe yolu \u00fczerindeki bu arazide \u2018Bizim K\u00f6y Engelliler \u00dcretim Merkezi\u2019 kuruldu. Merkez, 2007 y\u0131l\u0131nda hizmete a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n
TARIM VE TEKST\u0130L \u00dcRET\u0130M\u0130<\/p>\n
Bizimk\u00f6y, 72 d\u00f6n\u00fcm arazi \u00fczerine kurulu. \u0130\u00e7inde idari bina, sa\u011fl\u0131k merkezi, konfeksiyon at\u00f6lyesi, mantar yeti\u015ftirme odalar\u0131; sera, \u00e7i\u00e7ek ve fide yeti\u015ftirme alan\u0131; enginar yeti\u015ftirdikleri bir b\u00f6l\u00fcm ve engellilerin rahat \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in bodur elma ve ceviz a\u011fa\u00e7lar\u0131 var.
\nMerkezde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in de mevsimine g\u00f6re domates, karpuz kavun, biber yeti\u015ftirdikleri bir b\u00f6l\u00fcm daha var. \u00c7ok fazla olmamakla birlikte ar\u0131c\u0131l\u0131k da yap\u0131l\u0131yor. Daha \u00f6nce \u2018mozaik d\u00f6\u015feme\u2019 at\u00f6lyesi de varm\u0131\u015f; rantabl olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kapatm\u0131\u015flar.<\/p>\n
DAHA \u00c7OK K\u0130\u015e\u0130 \u00c7ALI\u015eAB\u0130LS\u0130N<\/p>\n
Sistem, engelli bireylere istihdam yaratmak \u00fczerine kurulu. \u00d6nce, engel durumlar\u0131na g\u00f6re i\u015f kollar\u0131 se\u00e7iliyor, sonra merkezde bunun e\u011fitimini al\u0131yorlar. Merkezin Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc H\u00fcsn\u00fc Bayraktar, daha basit ve \u00e7e\u015fitli i\u015f alanlar\u0131 kurmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6steriyor ki her t\u00fcr engele sahip \u00e7ok say\u0131da ki\u015fiyi istihdam edebilsinler.
\n\u00c7al\u0131\u015fanlar Kocaeli\u2019nin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan geliyor. D\u00f6rt ayr\u0131 noktadan servisle al\u0131n\u0131yorlar. Mesai 08.30\u2019da ba\u015fl\u0131yor; 18.00\u2019de paydos\u2026 Hafta sonu ve resmi tatillerde \u00e7al\u0131\u015fmak yok; \u00fccret asgari. Burada e\u011fitim al\u0131p meslek \u00f6\u011frenen ki\u015filer, daha y\u00fcksek \u00fccretle ba\u015fka firmalara transfer oluyor. Bayraktar, bu durumla \u00e7ok gurur duyuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ama\u00e7 sadece burada i\u015f alan\u0131 yaratmak de\u011fil, engellilere kendi ayaklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde durabildiklerini g\u00f6stermek.<\/p>\n
100 ENGELL\u0130YE DAHA \u0130\u015e \u0130MK\u00c2NI VAR<\/p>\n
H\u00fcsn\u00fc Bayraktar, merkezde e\u011fitim al\u0131p \u00e7al\u0131\u015facak ki\u015filere ula\u015fmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ektiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6nlerindeki en b\u00fcy\u00fck engel aileler. \u00d6ncelikli sebep, koruma ve saklama duygusu\u2026 Ayr\u0131ca kimi, \u00e7ocu\u011fu sadece devlette \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n istiyor, kimi de evde otursun, devletten ba\u011flanan \u2018engelli maa\u015f\u0131\u2019 kesilmesin\u2026<\/p>\n
\u0130\u015eKUR\u2019LA ORTAK PROJE<\/p>\n
Bu y\u0131l \u0130\u015eKUR ile ortak bir \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015flar. 9 konfeksiyon i\u015f\u00e7isi ve 8 kursiyer kontenjan\u0131 i\u00e7in 32 ki\u015fi ba\u015fvurmu\u015f. Bayraktar, \u201c30\u2019unu se\u00e7tik. \u00dc\u00e7 ayl\u0131k kursa devam eden 25 kursiyer oldu. 20\u2019sini i\u015fe ald\u0131k. Ke\u015fke daha fazla ba\u015fvuru olsayd\u0131 da daha fazlas\u0131n\u0131 alabilseydik\u201d diyor.<\/p>\n
ENGELS\u0130ZLER DE VAR<\/p>\n
Bizimk\u00f6y\u2019de 60\u2019\u0131 engelli toplam 78 ki\u015fi \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Konfeksiyon b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 13 i\u015fitme engelli ve 5 zihinsel engelli var. Bayraktar\u2019a \u201cNeden sadece engelliler \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor?\u201d diye soruyoruz. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc sadece engellilerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yer olsa, yine kendilerini toplumdan soyutlanm\u0131\u015f hissedeceklerdi. Bu \u015fekilde kendilerini daha mutlu hissediyorlar; \u00f6zg\u00fcvenleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir durum bu.\u201d<\/p>\n
HEP ZARAR ETT\u0130LER<\/p>\n
Merkez, bu y\u0131la kadar s\u00fcrekli zarar etmi\u015f. \u00dcrettiklerini satacak firmalarla anla\u015fma yap\u0131p \u00f6nce bor\u00e7lar\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015flar. \u015eimdi k\u00e2r-zarar, dengede. E\u011fer i\u015fbirlikleri devam artarsa k\u00e2r edebilirler\u2026 Bu ihtimal, daha fazla i\u015f kolu, daha fazla \u00e7al\u0131\u015fan demek\u2026
\nBizimk\u00f6y\u2019\u00fcn konfeksiyon b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Metraco adl\u0131 bir tekstil firmas\u0131na fason \u00fcretim yap\u0131yor. Burada haz\u0131rlanan \u00fcr\u00fcnler \u0130talya\u2019n\u0131n ve Hollanda\u2019n\u0131n l\u00fcks tekstil markalar\u0131n\u0131n etiketiyle sat\u0131l\u0131yor. \u015eirket, hem bir sosyal sorumluluk projesi ger\u00e7ekle\u015ftiriyor, hem \u0130stanbul\u2019daki fason \u00fcreticilerden daha uygun bir fiyata yapt\u0131r\u0131yor \u00fcr\u00fcnlerini. Buradaki at\u00f6lyede ge\u00e7en y\u0131l 210 bin \u00fcr\u00fcn yap\u0131lm\u0131\u015f, bu y\u0131l hedefleri 300 bin.<\/p>\n
MANTAR VE \u00c7\u0130\u00c7EKLER B\u0130Z\u0130MK\u00d6Y\u2019DEN<\/p>\n
Bizimk\u00f6y\u2019\u00fcn en \u00f6nemli gelir kaynaklar\u0131ndan biri de mantarc\u0131l\u0131k. Y\u0131lda 100 ila 120 ton mantar \u00fcretiyorlar. Bu b\u00f6l\u00fcmde de 9 engelli \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ba\u015flar\u0131nda Zihni Y\u0131lmaz var. Art\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n aile gibi oldu\u011fu hemen g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Zihni Bey, Madam Beatrice ile de tan\u0131\u015fanlardan. \u201c\u00c7ok ak\u0131ll\u0131 kad\u0131nd\u0131 rahmetli\u201d diyor. \u201cHep yard\u0131msever biriydi ve buras\u0131 da en g\u00fczel miraslar\u0131ndan biri. Ama daha fazlas\u0131 da var\u201d diyor. Kocaeli\u2019nin i\u00e7indeki yurdu ve at \u00e7iftli\u011fi hakk\u0131ndaki bilgileri de ondan dinliyoruz.
\n\u00dcrettikleri mantarlar\u0131, M\u00fcpa Tar\u0131m al\u0131yor. Bu anla\u015fmadan \u00f6nce, en \u00e7ok zarar ettikleri b\u00f6l\u00fcm buras\u0131ym\u0131\u015f. G\u00fcnde 1 ton mantar \u00fcretip, \u00e7evredeki yerle\u015fim merkezlerine satmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrekli zarar etmi\u015fler.
\n\u015eimdi anla\u015ft\u0131klar\u0131 firma, hem \u00fcretim i\u00e7in hammaddeyi sa\u011fl\u0131yor, hem \u00fcretilen mantarlar\u0131 sat\u0131n al\u0131yor. \u0130ki taraf da bu i\u015ften k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor\u2026
\n\u0130\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olduklar\u0131 bir kurulu\u015f da Kocaeli B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi. Belediye i\u00e7in mevsimlik \u00e7i\u00e7ek \u00fcretiyorlar.<\/p>\n<\/div>